الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
301
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
مسمّى دلالت دارد ، اكتفا كرد . خداوند از صحت اين گفته داناتر است كه " طا ، ها " در زبان " عكّ " « 1 » به معنان " اى مرد " مىباشد . » زمخشرى گويد : « شايد طايفهء عكّ در " يا هذا " تصرّف كرده باشند . گويا آنان در گويش خود ، ياء را به طاء تبديل مىكنند و به جاى " يا " گويند : " طا " . " هذا " را نيز مختصر كرده ، تنها " ها " را مىگويند . » او ادامه مىدهد : « ساختگى بودنِ شعرى كه بدان استشهاد شده آشكار است : إنّ السفاهة طاها فى خلائقكم * لا قدّس اللَّه أخلاق الملاعين ( همانا اين سفاهت در طبيعت شماست ؛ خداوند اخلاق نفرين شدگان را پاك نگرداند . ) ديدگاههاى سه گانه دربارهء حروف آغازين سورهها - كه در اول كتاب آوردم « 2 » - ديدگاههايى است كه خردمندان استوار بر آن تكيه مىكنند . » « 3 » [ م / 247 ] طبرى با سند خود به عكرمه ، از ابن عباس روايت كرده است : « " طه " در زبان لغت نبطى به معناى " يا رجل " ( اى مرد ) است . » [ م / 248 ] نيز با سند خود به ابن جُرَيج روايت كرده است كه وى گفت : ابن مسلم از سعيد بن جبير نقل كرده است : « " طه " در سريانى به معناى " يا رجل " ( اى مرد ) است . » همچنين از مجاهد و ضحّاك و قتاده روايت شده كه « طه » در زبان نبطى يا سريانى به معناى « يا رجل » و « يا انسان » مىباشد . « 4 » [ م / 249 ] ثعلبى از عكرمه روايت كرده است : « " طه " مانند عبارت " يا رجل " ( اى مرد ) در زبان حبشى است و مراد از آن ، محمد صلى الله عليه و آله و سلم مىباشد . » [ م / 250 ] سدّى از ابو مالك و عكرمه روايت كرده است : « " طه " ؛ يعنى اى فلانى . »
--> ( 1 ) . عكّ بن عدنان ، برادر معد است . آنان امروزه در يمن ساكن هستند . اين مطلب را جوهرى گفته است . ( 2 ) . كشّاف ، ج 1 ، ص 21 - 29 . سخن وى در اين باره گذشت . ( 3 ) . كشّاف ، ج 3 ، ص 49 و 50 . ( 4 ) . طبرى ، ج 16 ، ص 170 .